En ze leefden nog lang en gelukkig…

Zoals veel mensen die in het buitenland leven, werd Carlos Aires in 2004 tijdens een verblijf van een jaar in de Midwest (Columbus, Ohio), zich plots bewust van de grote rol die de computer speelt in ons dagelijks omgaan met informatie en communicatie. Mails, chats, forums, online kranten, fotoalbums, opzoeken, ontspanning: alles belandt op een of andere manier uiteindelijk op het scherm van zijn laptop. De paradox van het internet (of zijn rijkdom, al naargelang men het bekijkt) ligt in zijn mogelijkheid om tegelijkertijd informatie aan te bieden en de middelen om ze te analyseren. En de kloof vast te stellen die er soms (vaak?) gaapt tussen berichten en bronnen over eenzelfde onderwerp – bijvoorbeeld, tussen het artikel over de verdiensten van de Amerikaanse soldaten in de strijd en de clandestiene video die door een marinier op het net is gezet en die de gruwelijke realiteit van de oorlog in Irak laat zien (we komen er nog op terug). Voor Carlos Aires schuilt achter elke waarheid waarop de officiële geschiedenis is gebaseerd, een andere waarheid; achter elke winnaar, een verliezer, achter elke sprookjesprins, een dwerg. Samengebracht onder de titel Happily Ever After (ze leefden nog lang en gelukkig…), vatten zijn grote foto’s bijzonder goed samen wat hij bedoelt: terwijl iedereen ervan overtuigd is dat deze kleine mensen zich voor de gelegenheid verkleed hebben, terwijl dat helemaal niet zo is (ze tonen alleen maar hun sociaal statuut, hun beroep), merkt niemand op dat het ‘valse’ te vinden is in het decorum, die donkere en zware kaders, die de kunstenaar zelf mouleert in kunsthars. De reeks is een ironische hommage aan de Spaanse meesters van de 17e eeuw, maar ze stelt vooral vragen bij ons vermogen om stereotypes te manipuleren en het echte van het valse te onderscheiden. Ze onderstreept de dubbelzinnigheid van de lijst, burgerlijk symbool bij uitstek, maar een dat altijd uit de officiële kunstgeschiedenisboeken wordt geweerd. De valse jachttrofeeën, eveneens in plastic en met de signatuur van hun maker, passen in dezelfde visie – tenzij ze alluderen op de uitdrukking ¡ cabrón ! … waarvan de vertaling verschilt naargelang de context. Nog voor zijn reeks Happily Ever After maakt Carlos Aires ‘s nachts opnamen met heel lange sluitertijden in parken die bekend staan als ontmoetingsplaatsen voor homo’s; het resultaat is een totale metamorfose van plekken die sommigen goor vinden en anderen een decor voor een fantastische film.

Vertrekkend van deze vaststelling dat er altijd meerdere zichtbare werelden zijn, vroeg Carlos Aires zich af hoe blindgeborenen die kunnen waarnemen. Eerst maakte hij een compilatie van erg korte video’s, alle rond het thema van de dood of de oorlog; sommige daarvan vond hij op het internet, die er, op de rand van de legaliteit, door de protagonisten zelf werden op gezet – zoals de beelden die Amerikaanse militairen in Irak filmden. Maar Carlos Aires maakte ze troebel, tot op het punt dat ze voor ‘zienden’ bijna niet meer te onderscheiden zijn, vandaar ook de titel: Cataracts. In de eindversie worden deze sequenties afgewisseld met commentaren van blindgeboren mensen, die spreken over dood en geweld, of veeleer over het ‘beeld’ dat ze ervan hebben.

De schilderijen op paneel hebben een meer complexe relatie met internet. Als eigentijdse iconen op triplex zijn ze ingelegd met bladgoud. De beelden zijn afkomstig van contactsites op internet, waar iedereen zich kan voorstellen met een beeld dat hij zelf kiest: zijn hond, of verkleed als Captain America. Carlos Aires voorzag elk paneel van een audiocommentaar, dezelfde die door de gebruikers op de betroffen internetpagina’s werd ingesproken. Zo ontstaat op de muur een constellatie van onbekenden, een verguld monument voor de eenzaamheid en virtuele ontmoetingen.

Een ander monument bestaat uit immense messen (die dingen bestaan dus niet alleen in horrorfilms, maar ook in het echt!), waarop uit fotoarchieven geknipte beelden zijn gegraveerd. Naast de messen hangen de oorspronkelijke foto’s, maar telkens met een leeg, wit vlak: het beeld dat op het mes staat.

Wat is de betekenis van een personage hangend in de leegte, als we de context van zijn dodelijke val niet kennen? Van een kind dat met een vlag zwaait, als we het nazidéfilé waar het aan deelneemt niet zien? Van een geknield personage, als de lijkoven waarover het zich buigt verdwenen is? Eens te meer speelt Carlos Aires met het geziene, het niet geziene en het gesuggereerde. Hetzelfde principe toegepast op de popcultuur, resulteert in vinylplaten (bij voorkeur ‘love and dance’ muziek) die met een digitaal procédé versneden zijn en een vorm krijgen die ontleend is aan pornografische beelden of foto’s van rampen.

Soms is er ook een happy end (in dit geval een happy beginning). In het met een infrarood camera opgenomen Mister Hyde I, vermengt Carlos Aires op een bijzonder dubbelzinnige manier beelden opgenomen in darkrooms met familiescènes in de barakken van foorkramers (een soort spookhuis). Mister Hyde III bestaat uit vertraagde beelden van een weerzien op de luchthaven: hoewel van heel dichtbij gefilmd, zijn de protagonisten zich geen enkel moment bewust van de camera die ze filmt; of misschien verkiezen ze op het hoogtepunt van hun hartstochtelijke begroeting – op een van de weinige openbare plaatsen waar dat soort dingen nog toegelaten is - om hem niet te zien?

Bij Carlos, bar met dwergen

In tegenstelling tot wat de lichtreclame in de vorm van een signatuur aangeeft, is de officiële naam van de ‘Aires’ bar, Alter Ego. Dit zegt iets over de bedoelingen van de oprichter ervan, maar heeft nadere uitleg nodig. Immers, als men werkt met kleine mensen, komt vanzelf de vraag hoe ze in het dagelijkse leven functioneren. Op basis daarvan ontwierp Carlos Aires zijn bar als ironische metafoor voor de hedendaagse kunstwereld, zijn critici, commissarissen, verzamelaars en galeristen, waarvoor men moet knielen om hun instemming te krijgen… Gehurkt of geknield voor de dwergbarman, kan de bezoeker bij het drinken van een glas Spaanse champagne, de nederigheid ervaren die de kunstenaar moet opbrengen om zijn werk onder de aandacht te brengen. Of gewoonweg het plezier van een glas te drinken om dat te vergeten.

Pierre-Yves Desaive

PRESS RELEASE

COMMUNIQUÉ

PERSBERICHT

For further info contact Jerome Jacobs | aeroplastics contemporary homepage